Swipe fatigue: όταν το online dating εξαντλεί την καρδιά

«Γιατί νιώθω ότι δεν έχω άλλη ενέργεια για άλλο ένα “ματς”; Τι μου συμβαίνει;»
Σε μια εποχή όπου το γνώριμο άνοιγμα της εφαρμογής μοιάζει τόσο αυθόρμητο όσο και η αναπνοή, πολλοί παρατηρούν μια λεπτή, αλλά διαρκώς αυξανόμενη κούραση. Δεν είναι μόνο η οθόνη που φωτίζει πρόσωπα· είναι κι ένα αόρατο φορτίο προσδοκιών, απορρίψεων και μικρών ελπίδων που βαραίνει την ψυχή.

Από τον ενθουσιασμό της πρώτης σάρωσης στη σιωπηλή κόπωση

Το πρώτο «swipe right» συχνά πυροδοτεί έναν μικρό σπινθήρα: την υπόσχεση ότι κάτι όμορφο ίσως ξεκινήσει. Με τον καιρό, όμως, ο επαναλαμβανόμενος κύκλος αναζήτησης – αντιστοίχισης – αβεβαιότητας δημιουργεί ένα εσωτερικό φάσμα συναισθημάτων.
Σε κάθε «Δεν ταιριάξατε; Συνέχισε!» η εφαρμογή μας υπενθυμίζει διακριτικά ότι υπάρχουν «άπειρες» πιθανότητες. Κάθε πιθανότητα, όμως, φέρει μέσα της και το ενδεχόμενο της απόρριψης, προσθέτοντας έναν κόκκο άμμου σε μια ήδη γεμάτη κλεψύδρα κόπωσης.

Το παράδοξο της αφθονίας: «Κάπου υπάρχει κάτι (ακόμη) καλύτερο»

Η επιλογή ανάμεσα σε δεκάδες προφίλ δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε —και οφείλουμε— να βρούμε το τέλειο ταίρι.
Αυτός ο διαρκής έλεγχος «επόμενων επιλογών» συχνά οδηγεί σε ένα μοτίβο γρήγορης αντικατάστασης: πριν προλάβει να καλλιεργηθεί πραγματική σύνδεση, ο νους αναρωτιέται τι χάνει αν μείνει.
Σε ένα συστημικό πλαίσιο, το φαινόμενο μοιάζει με ένα οικογενειακό τραπέζι όπου τα πιάτα αλλάζουν συνεχώς θέση· κανείς δεν κάθεται αρκετά ώστε να γευτεί πραγματικά τη συντροφικότητα.

Όταν οι αλγόριθμοι συνομιλούν με τις παλιές μας ιστορίες

Κάθε matching engine φαίνεται ουδέτερος, όμως τα ερεθίσματα που παράγει έρχονται και «κουμπώνουν» πάνω σε παλιά σενάρια:

• Για μερικούς, η άμεση αποδοχή ενός «like» θυμίζει την πολυπόθητη επιβεβαίωση που κάποτε έλειψε.
• Για άλλους, το ξαφνικό «unmatch» αγγίζει μνήμες απρόβλεπτων σχέσεων, όπου η σταθερότητα φαινόταν πολυτέλεια.
  Τα ατομικά κομμάτια ιστορίας γίνονται μέρη ενός μεγαλύτερου συστήματος, στο οποίο ο αλγόριθμος απλώς ενεργοποιεί τα ήδη υπάρχοντα κουμπιά.

Η αβεβαιότητα ως νέα κανονικότητα

Online μηνύματα που σταματούν απότομα, γνωριμίες που σβήνουν πριν καν ανάψουν, σιωπές που κάνουν τον χρόνο να τεντώνεται.
Η συνεχόμενη έκθεση σε αβεβαιότητα δημιουργεί έναν χαμηλόφωνο, αλλά επίμονο σωματικό τόνο: αυξημένη ένταση στους ώμους, ρηχές αναπνοές, δυσκολία συγκέντρωσης.
Μοιάζει με έναν ραδιοφωνικό σταθμό που ποτέ δεν κλείνει· ίσως χαμηλώνει η ένταση, αλλά το βουητό παραμένει στο παρασκήνιο.

Απόηχοι στις ήδη υπάρχουσες στενές σχέσεις

Ακόμα κι όταν κάποιος δεν έχει ακόμη βρει σύντροφο, η κόπωση του online dating διαχέεται:

• Στις φιλίες: η διάθεση να συναντήσει κανείς φίλους μειώνεται όταν η ενέργεια καταναλώνεται σε ατελείωτα scroll.
• Στην οικογένεια: ερωτήσεις τύπου «Βρήκες κανέναν;» πυροδοτούν αναστάτωση, καθώς το άτομο κουβαλά ήδη την πίεση της αναζήτησης.
• Στη σχέση με τον εαυτό: ο εσωτερικός διάλογος γεμίζει με συγκρίσεις και αυτοκριτική, καθώς η αξία μοιάζει να παίρνει «μετρητή likes».

Σε συστημικούς όρους, η πλατφόρμα γίνεται ένα ακόμη μέλος του οικογενειακού συστήματος· ένα μέλος που δε σταματά να σχολιάζει, ακόμη κι όταν το κινητό είναι κλειστό.

Μικρές στιγμές γείωσης μέσα στον ψηφιακό θόρυβο

Κάποιοι παρατηρούν ότι η επιστροφή σε απλά, αισθητηριακά ερεθίσματα (ο ήχος της πόλης, μια βαθιά ανάσα, το άρωμα ενός καφέ) λειτουργεί σαν νοερή «στάση» ανάμεσα σε δύο swipes.
Δεν είναι λύση· είναι υπενθύμιση. Υπενθύμιση ότι το σώμα και ο νους χρειάζονται επεξεργασία, χώρο, ρυθμό.
Μέσα σε αυτόν τον χώρο, αναδύονται ερωτήματα: «Τι αναζητώ πραγματικά όταν ανοίγω την εφαρμογή;», «Ποια ανάγκη μου μιλά αυτή τη στιγμή;»
Οι απαντήσεις δεν έρχονται πάντα άμεσα, όμως η διατύπωση των ερωτημάτων ανοίγει τον δρόμο για μια πιο συνειδητή παρουσία.

Το νόημα πίσω από την κούραση

Η κούραση δεν είναι ένδειξη αποτυχίας· είναι μήνυμα. Ένα σώμα και ένας ψυχισμός μας φανερώνουν ότι η συνεχόμενη ετοιμότητα για πιθανές συνδέσεις έχει κόστος.
Σε ένα σύστημα σχέσεων, κάθε μέλος επηρεάζει και επηρεάζεται. Έτσι, ακόμη και μια οθόνη αφής παίρνει μέρος στον χορό: ευθυγραμμίζεται με προσδοκίες, ξυπνά παλιές ματαιώσεις, τρέφει ελπίδες για εγγύτητα.

Ίσως, τελικά, το ερώτημα να μην είναι «Πώς θα βρω γρήγορα έναν/μια σύντροφο;» αλλά «Πώς μπορώ να παραμείνω συνδεδεμένος/η με εμένα και με τους ανθρώπους μου, ενώ πλοηγούμαι σ’ αυτό το νέο τοπίο;»
Η απάντηση αναδύεται σταδιακά, μέσα από παρατήρηση, επίγνωση και μια τρυφερή περιέργεια για τα μοτίβα που επαναλαμβάνονται.
Και κάθε φορά που ο αντίχειρας παύει για λίγο το ατέρμονο swipe, δίνεται χώρος στην καρδιά να ακούσει αυτό που ίσως προσπαθούσε να ψιθυρίσει εξ αρχής.